| BINH CỤ: | MILITARY EQUIPMENT/IMPLEMENTS: |
| 179.- CÔNG DỤNG CỦA MỖI ĐỒ VẬT: | 179.- USE OF EACH ITEM: |
| Móc, dùi dùng để làm đất | Hooks and awls are used for working the soil. |
| Búa, rìu, dao, cưa dùng để làm cây gỗ | Axes, hatchets, knives, and saws are used for working wood. |
| Thợ rèn dùng để làm đồ kim chất | Smiths are used for making metal objects. |
| Trâu ngựa dùng để chuyển vận | Oxen and horses are used for transportation. |
| Gà chó dùng để dò xét | Chickens and dogs are used for scouting/detection. |
| Thợ may dùng để may áo trận | Tailors are used for sewing battle uniforms. |
| Thuốc men dùng để chữa bệnh | Medicines are used for treating illnesses. |
| Chông gai để phòng lót đường bẫy giặc | Spikes and thorns are used for laying traps to ambush the enemy. |
| Giày da để phòng chạy gấp | Leather shoes are used for rapid running. |
| Lương khô đề phòng thiếu thức ăn | Dried rations are used to prevent food shortage. |
| 180.- PHÉP DỤ BẮT NGỰA GIẶC: | 180.- METHOD FOR LURING AND CAPTURING ENEMY HORSES: |
| Ngày xưa đời Hậu Đường, Sử Tư Minh làm phản. Hắn có ngàn ngựa hay, mỗi ngày đem ra sông Hà Chữ mà tắm rửa, làm tuần hoàn như thế để tỏ rằng mình có nhiều ngựa. | In ancient times, during the Later Tang Dynasty, Shi Siming rebelled. He had a thousand fine horses, which he took every day to the Ha Chu River to bathe, doing this in cycles to show he had many horses. |
| Lý Quang Bật khiến tìm trong năm quân trăm ngựa đực, đánh vào đầu chúng ở trong thành, chờ khi ngựa giặc đến sông Hà Chữ, thì cho ngựa của mình đi ra hết. Đàn ngựa hí mãi không thôi. Ngựa giặc nghe tiếng hí bèn bơi qua sông đi hết vào trong thành. | Li Guang Bi instructed to find a hundred male horses from the five armies, struck them on the head within the city, and waited until the enemy horses reached the Ha Chu River, then released all his horses. The herd of horses neighed incessantly. The enemy horses heard the neighing and swam across the river, all entering the city. |
| 182.- HỎA TIỄN: | 182.- ROCKETS/FIRE-ARROWS: |
| Hỏa tiễn có thế rất mạnh, quân địch sợ nó hơn là cung nỏ. Nếu chế hay, mỗi chiếc có thể bắn xa sáu bảy trăm bước. Phải nện thuốc súng chừng ba vạn cái mới dùng được, đầu trên dùng chất mồi lửa chừng hai phần mười. | The rocket (hỏa tiễn) has great power; the enemy fears it more than the bow and crossbow. If well-made, each one can shoot six or seven hundred paces. About thirty thousand tampings of gunpowder are needed for use, and the upper tip uses about two-tenths igniter. |
| Gặp trường hợp hỏa tiễn quá mạnh mà buồm chiếu quá mỏng, hỏa tiễn bắn vào thì xuyên lút qua mà đi luôn thành thử không cháy được. Nếu sợ đi xuyên qua luôn, thì cách miệng chừng hai ba tấc, ta gắn một chữ thập bằng tre để chận nó lại. Chỗ tre và sắt tiếp nhau, người ta dùng giây vấn và sơn một lớp sơn cho kín. Dưới lớp sơn có thể dùng linh hoa để ngăn ẩm thấp. Ở phuơng nam người ta dùng tới ba trăm chiếc cho vào một ống, gọi là oa phong hay hỏa lung. Dùng chín chiếc thì gọi là cửu lung đồng. Thứ nhỏ gọi là dũng tiễn. | In cases where the rocket is too strong and the target material is too thin, the rocket may pierce straight through and continue, thus failing to ignite a fire. If we fear it passing straight through, we attach a bamboo cross two or three (inches) from the opening to block it. Where the bamboo and iron meet, string is wrapped, and a layer of lacquer is painted to seal it. Beneath the lacquer, mineral powder can be used to prevent dampness. In the south, three hundred pieces are often put into one tube, called (crowded wind) or (fire cage). Using nine pieces is called…. . The smaller kind is called ….. |
| Có thể ngồi trên ngựa mà phóng hỏa tiễn. | Rockets can be launched while sitting on a horse. |
| 183.- HẦM CHÔNG GAI DÙNG ĐỂ BẪY NGỰA GIẶC: | 183.- SPIKE PIT FOR TRAPPING ENEMY HORSES: |
| Đào hố vuông sâu chừng bốn thước, rồi đặt chông gai ở dưới, mặt trên gác cây, phù cỏ và đất cho bằng phẳng như là đất hoang. Nếu giặc xông tới đánh dinh trại thì sẽ sụp vào hố chông ấy. Người và ngựa của giặc bị thương sẽ bị phục binh của ta bắt giữ. | Dig a square pit about four (feet) deep, then place spikes and thorns at the bottom. Cover the top with branches, grass, and soil to make it level like waste ground. If the enemy charges to attack the camp, they will fall into that spike pit. The injured enemy soldiers and horses will be captured by our hidden troops. |
